05 Arbeidsmiddelen
 >  Veilig werken met handzagen
Introductie

Tijdens werkzaamheden zoals het doorzagen van kabels of leidingen wordt gebruik gemaakt van verschillende soorten (hand)zagen. Deze toolbox gaat over de risico's hiervan en de maatregelen die genomen moeten worden.

Veelgebruikte zagen

We kennen onder andere de volgende soorten:

  • Reciprozaag 
  • Luchtzaag 
  • Schrobzaag 
  • Lintzaag 

Risico's > Wat kan er gebeuren?
  • Snij- en zaagwonden aan handen, armen en benen.
  • Rondvliegende spanen en vonken
  • Bij het doorzagen van kabels, leidingen, mantelbuizen of obstakels kun je onbedoeld andere kabels of leidingen beschadigen. Hierdoor ontstaat het risico op vlamboog, elektrocutie of uitstromend gas, met gevaar voor brand, explosie of verstikking. 
Maatregelen > Wat moet je doen?

Algemeen

  • Gebruik altijd het juiste type en lengte zaag voor de toepassing
  • Werk nooit boven schouderhoogte met een zaag
  • Houd handen en lichaam buiten de zaaglijn
  • Stop direct bij afwijkende geluiden, trillingen of vastlopen

Voor het doorzagen van kabels en leidingen gelden de volgende regels:

  • De door te zagen kabel of leiding moet rondom gecontroleerd zijn op de aanwezigheid van onverwachte andere kabels of leidingen;
  • Het zaagblad mag niet in de grond steken maar moet zichtbaar blijven;
  • Bij het zagen in een wand of vloer is eerst gecontroleerd of er geen kabels of leidingen aanwezig zijn;
  • Bij het zagen in een leiding controleren of deze niet (als mantelbuis) in gebruik is.
  • Tijdens het doorzagen van een drukloze metalen leiding moet je er om denken dat het zaagblad niet 
    heet wordt. Je kunt het zaagblad langzaam laten werken of koelen met water of olie.  
    Uitgangspunt van een langzaam werkend zaagblad is dat je die vast zou kunnen houden. 

Persoonlijke beschermingsmiddelen
  • Veiligheidsbril of gelaatscherm
  • Snijbestendige werkhandschoenen (waar toegestaan)
  • Gehoorbescherming (bij machinale zagen)
  • Stevige werkschoenen met antislipzool
  • Eventueel stofmasker bij vrijkomend stof
  • Eventueel adembescherming bij doorzagen van oude gasleidingen (i.v.m. kwik in leiding)

Aandachtspunten per zaagtype

Reciprozaag

  • Gebruik het juiste zaagblad (materiaal en lengte)
  • Voorkom terugslag door stabiele houding en gecontroleerde druk
  • Laat de zaag volledig stilstaan voordat je deze neerlegt

Luchtzaag

  • Controleer luchtslangen en koppelingen
  • Zorg voor correcte luchtdruk
  • Voorkom struikelgevaar door losliggende slangen

Schrobzaag (handzaag)

  • Gebruik een scherpe zaag
  • Werk met rustige, gecontroleerde bewegingen
  • Let op handpositie om doorschieten te voorkomen

Lintzaag

  • Gebruik alleen met afschermingen op hun plaats
  • Houd afstand tot het zaaglint
  • Geen losse kleding, sieraden of handschoenen

Scan de volgende code met de app om deze toolbox te bekijken.