Op de bouwplaats moeten we kunnen samenwerken in een omgeving die veilig, professioneel en respectvol is. De manier waarop we met elkaar communiceren, beïnvloedt niet alleen het werkplezier maar ook de veiligheid.

Ongewenst taalgebruik is onder meer:

• Schelden, vloeken of schreeuwen.
• Denigrerende opmerkingen zoals “dat is werk voor kerels”;
• Seksistische “grapjes” richting collega’s, bezoekers of de omgeving;
• Sarcasme of opmerkingen die iemand kleiner maken, bespotten of buitensluiten.
• “Humor” die anderen onveilig, ongemakkelijk of minderwaardig laat voelen.

Belangrijk: De intentie van de spreker doet er niet toe — het effect op de ontvanger staat centraal.

Tijdens deze toolbox bespreken we wat er mis kan gaan, welke risico’s dit gedrag veroorzaakt en hoe we elkaar kunnen helpen om een professionele werkcultuur te behouden.

A. Effect op veiligheid

• Collega’s kunnen schrikken, afgeleid raken of hun focus verliezen.
• Ongewenst taalgebruik kan leiden tot stress of spanning → kans op fouten neemt toe.
• Mensen durven minder snel iets te melden uit angst voor reacties of “grapjes”.

B. Effect op samenwerking

• Denigrerende opmerkingen zorgen voor ongelijkheid en ongemak.
• Teamleden trekken zich terug, vragen minder snel hulp of delen minder snel belangrijke informatie.
• Conflicten kunnen escaleren, wat de samenwerking belemmert.

C. Effect op omgeving en imago

• Omwonenden, opdrachtgevers of bezoekers horen vaak meer dan we denken.
• Ongewenst taalgebruik kan leiden tot klachten, reputatieschade en verlies van vertrouwen in ons werk.
• Het straalt onprofessionaliteit uit en kan gevolgen hebben voor presentaties, audits of aanbestedingen.

A. Professioneel communiceren

• Gebruik duidelijke, neutrale en respectvolle taal.
• Laat schelden, schreeuwen en kleinerende opmerkingen achterwege.
• Maak geen opmerkingen over iemands geslacht, uiterlijk, geaardheid o.i.d. Dit voegt niets toe de communicatie.

B. Elkaar aanspreken

• Spreek iemand respectvol aan als diens taalgebruik of grapjes over de grens gaat.
  • Neem iemand even apart voor een constructief gesprek.
  • Blijf rustig en benoem het ongewenste gedrag: “Ik vind dit niet gepast, laten we het professioneel houden.”
  • Stel de vraag: “Hoe zou jij je voelen als dit tegen jou werd gezegd?”
• Keur ongewenste opmerkingen niet goed door te lachen of mee te doen.
• Escaleer het naar leidinggevende of KAM als het niet stopt.

C. Focus op het werk

• Geef feedback over het werk, niet over de persoon.
• Stel vragen in plaats van aannames te doen.
• Houd discussies feitelijk en professioneel.

D. Denk aan de omgeving

• Hou rekening met gehoord worden door publiek: scholen, woningen, bedrijven.
• Denk eens na hoe een opmerking ontvangen wordt. 
• Zet gesprekken op afstand als je merkt dat je geïrriteerd raakt.

Ga met elkaar in gesprek over het volgende:

1. Waar ligt de grens tussen een grap en ongewenst gedrag?
2. Heb je wel eens situaties meegemaakt waarin taalgebruik tot spanning of risico leidde?
3. Hoe kunnen we elkaar aanspreken op een manier die werkt en niet escaleert?
4. Wat kunnen we doen om de bouwplaats zo te maken dat iedereen er met plezier werkt?